"Bu yaştan sonra diş teli olur mu?" sorusu, ortodonti muayenesine gelen yetişkinlerin en sık sorduğu sorudur. Kısa cevap şu: Dişler her yaşta hareket ettirilebilir. Ortodontik tedavide belirleyici olan yaş değil; diş eti, çene kemiği ve genel ağız sağlığının durumudur.
Ankara Çankaya'daki kliniğimizde Dr. Dt. Hakan Demirel, gençlikte ertelenmiş tedavilerden, önceki ortodonti tedavisinden sonra geri kayan dişlere kadar farklı yetişkin vakalarını dijital planlamayla değerlendirmektedir.
Yetişkinlerde Ortodontik Tedavi Neden Mümkün?
Ortodontik diş hareketi, dişe uygulanan kontrollü kuvvetle çevresindeki kemiğin yeniden şekillenmesine dayanır. Bu biyolojik süreç yetişkinlikte de devam eder.
Çocuk ve gençlerden farkı, yetişkinde çene büyümesinin tamamlanmış olmasıdır. Bu nedenle yetişkin tedavisinde amaç büyümeyi yönlendirmek değil, dişleri mevcut çene yapısı içinde doğru konuma taşımaktır. İskeletsel farklılığın belirgin olduğu bazı vakalarda ortodontik tedavinin çene cerrahisiyle birlikte planlanması gerekebilir. Bu karar muayene ve radyografik değerlendirme sonrasında verilir.
Yetişkinler Hangi Nedenlerle Ortodontiste Başvurur?
- Gençlikte tedavi fırsatı olmamış ya da ertelenmiş diş çapraşıklığı
- Önceki ortodonti tedavisinden yıllar sonra dişlerin geri kayması
- Özellikle alt ön dişlerde zamanla belirginleşen çapraşıklık
- Dişler arası boşluklar
- Kapanış bozuklukları ve buna bağlı dengesiz diş aşınmaları
- İmplant, kaplama veya protez öncesinde dişlerin uygun konuma getirilmesi ihtiyacı
Son madde yetişkin ortodontisinde giderek önem kazanıyor. Dişler doğru konumda olduğunda restoratif tedavilerin daha az müdahaleyle planlanması mümkün olabilir.
Yetişkin Ortodontisinde Farklı Değerlendirilen Konular
Yetişkin hastada tedavi planı yalnızca dişlerin dizilimine bakılarak yapılmaz. Muayenede şu konular birlikte ele alınır:
- Diş eti ve kemik sağlığı: Aktif diş eti hastalığı varsa ortodontik tedaviden önce kontrol altına alınması gerekir.
- Mevcut restorasyonlar: Kaplama, dolgu ve implantlar tedavi planını ve kullanılacak yöntemi etkileyebilir.
- Eksik dişler: Boşlukların kapatılması mı, yoksa ileride implant için korunması mı gerektiği planlama aşamasında netleşir.
- Multidisipliner ihtiyaç: Gerektiğinde periodontoloji, protez veya cerrahi alanlarıyla ortak plan yapılır. Kliniğimizin bulunduğu Makrodent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nin çok disiplinli yapısı, bu tür planlamaları aynı çatı altında yürütmeyi kolaylaştırır.
İş ve Sosyal Hayatla Uyumlu Tedavi Seçenekleri
| Yöntem | Görünürlük | Öne Çıkan Özellik |
|---|---|---|
| Şeffaf plak (Invisalign) | Dışarıdan fark edilmesi güç | Çıkarılabilir; yemek ve fırçalama sırasında çıkarılır |
| Seramik braket | Diş rengine yakın | Sabit sistem; metal brakete göre daha az dikkat çeker |
| Lingual ortodonti (Incognito) | Dışarıdan görünmez | Braketler dişlerin iç yüzüne yerleştirilir |
| Metal braket | Görünür | Geniş vaka yelpazesinde kullanılan klasik yöntem |
Hangi yöntemin uygun olduğu vakanın gereksinimlerine ve hastanın günlük yaşamına göre birlikte belirlenir. Dr. Hakan Demirel, şeffaf plak, lingual ortodonti ve Damon sistemi alanlarında sertifikalıdır. (Invisalign Ankara hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz).
Tedavi Süreci Nasıl İlerler?
1. Muayene
Diş dizilimi, kapanış, diş eti ve mevcut restorasyonlar değerlendirilir; gerekli görüntülemeler istenir.
2. iTero Lumina ile Dijital Tarama
Ağız içinin üç boyutlu kaydı ölçü maddesi kullanılmadan alınır.
3. Planlama
Tedavi seçenekleri, tahmini süre ve gerekiyorsa diğer uzmanlık alanlarıyla ortak plan hastayla paylaşılır.
4. Aktif Tedavi
Seçilen yönteme göre düzenli kontrollerle ilerler. Süre vakaya göre değişir.
5. Pekiştirme
Tedavi sonrasında dişlerin yeni konumunu korumak için pekiştirme apareyleri kullanılır. Yetişkinlerde bu aşama uzun vadeli sonucun korunması açısından özellikle önemlidir.